Buradasınız:Anasayfa » Bilgi Kütüphanesi » Baruthane nedir

Baruthane nedir

Osmanlı ordusunun ve donanmasının ihtiyacı olan barutun üretildiği yerlere verilen ad.İlk baruthane Sultan İkinci Bayezid Han devrinde İstanbul’da Atmeydanı’nda kuruldu. On yedinci yüzyılda İstanbul’un Ayasofya, Kağıthane, Şehremini ve Unkapanı gibi birçok semtinde baruthaneler ve barut mahzenleri açıldı.

İstanbul’un dışında Selanik, Gelibolu, İzmir, Konya, Trablusşam, Van,
Belgrat ve Bağdat’ta da baruthaneler tesis edildi. Ayrıca Güneydoğu Anadolu’da Sivas ve Malatya
yörelerinde güherçile kalhanelerinde basit usullerle barut üretildi.
Yeniçeriler, ateşli silahlar kullanmaya başlamadan önce barut yalnızca Cebeci Ocağının ihtiyacı için
kullanılıyordu. Cebeci Ocağından Serbaruti (Barutçubaşı) baruthane nazırlığı yapıyordu. Yeniçerilere
tüfek verilmesinden sonra Yeniçeri Ocağında da Barutçubaşı idaresinde bir barutçu birliği kuruldu. On
sekizinci yüzyıla kadar tüfekotu veya fitilotu denen ve basit usullerle üretilen barutun iyileştirilmesi ve
baruthanelerin modernleştirilmesi için Hollanda ve İngiltere’den uzmanlar getirtildi. Yapılan incelemeler
ve hazırlıklar neticesinde İstanbul’daki bütün eski tesisler kapatılarak 18. yüzyılın ortasında
Bakırköy’de Baruthane-i Amire kuruldu. Gelibolu ve Selanik baruthaneleri de buraya bağlandı. Barut
yapımı ve perdahı içinCebeci Ocağında Özel bir uzmanlık sahası geliştirildi. Buradan yetişen
barutçuların sayısı 300 civarındaydı. Kurumun idaresi Baruthane-i Amire emini denilen yüksek rütbeli
bir kimse tarafından yürütülüyordu. Hesap işleri de Muhasebe-i evvele (Baş Muhasebe) bağlı,
Baruthane-i Amire hazinesince yürütülüyordu.
Askeri sahada köklü yenilikler yapmayı tasarlayan Sultan Üçüncü Selim Han baruthanelerin ıslahını
ikinci defa ele aldı. Onun zamanında baruthaneler tek idare altında birleştirilerek Baruthaneler Nazırlığı
kuruldu. Avrupa’dan gelen uzmanlar aracılığıyla Bakırköy Baruthanesi bir defa daha modernleştirildi.
Küçükçekmece’nin Azadlı köyünde Azadlı Baruthanesi adıyla eski güç kaynakları yerine su gücüyle
işleyen yeni bir tesis kuruldu. Gelibolu ve Selanik baruthaneleri kapatıldı. Baruthaneler on dokuzuncu
yüzyılın başında döner sermayeli ve yarı özerk bir kurum niteliği kazanarak 1826’da Yeniçeri Ocağının
kaldırılmasından sonra TophaneNezaretine bağlandı.

Yazar Hakkında

Yazılar sayısı : 1165

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*

* Copy This Password *

* Type Or Paste Password Here *

8.929 Spam Comments Blocked so far by Spam Free Wordpress

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

Üstüne gidin